15 Şubat 2008

DÜNYANIN İLK AŞK ŞİİRİ



Dünyanın ilk aşk şiiri, yıllardır İstanbul Arkeoloji Müzesi'nde sergileniyor.
4 bin yıllık çivi yazısı tablet, 14 Şubat Sevgililer Günü'nün yaklaşmasıyla, ayrı bir bölüme kondu. Şiir bugün için bile, erotik dizelerden oluşuyor.
Sümerce çivi yazılı tablet, 1889 yılında, Bağdat'ın 150 kilometre uzağındaki Sümer kenti Nippur'da bulundu.
Tablet 55 yıl önce ABD'li Sümerolog Samuel Noah Kramer tarafından okundu. Aynı dönemde tableti Türkçe'ye ise bugün 94 yaşında olan Türkiye'nin ilk Sümeroloğu Muazzez İlmiye Çığ çevirdi.
Sözleri Sümer döneminin bir yansıması olan şiir, şubat ayı boyunca özel bir vitrin uygulamasıyla sergilenecek.
Şiirin Metni günümüz için bile oldukça erotik unsurlar içeriyor.

Damadım, kalbimin sevgilisi.
Güzelliğin büyüktür baldan tatlı.
Aslan, kalbimin kıymetlisi.
Güzelliğin büyüktür baldan tatlı.
Benim değerli okşayışlarım baldan tatlıdır.
Yatak odasında bal doludur.
Güzelliğinle zevklenelim.
Aslan seni okşayayım.
Benim değerli okşayışlarım baldan tatlıdır.
Damadım benden zevk aldın.
Annem söyle sana güzel şeyler verecektir.
Babam, sana hediyeler verecektir.
Sen beni sevdiğin için.
Lütfet bana okşayışlarını.
Benim Tanrım, benim koruyucum .
Tanrı Ellil'in kalbini memnun eden Şusin'im.
Lütfet bana okşayışlarını .

SALEP ORKİDESİ


İçmeyeniniz var mı bilmiyorum ama soğuk kış aylarında şöyle iyi yapılmış bir fincan salebe kimse hayır demez. Ya da yazın sıcaklarında şöyle hoş aromalı güzel bir Maraş dondurmasına kim hayır diyebilir ki? Peki nedir bunların sırrı biliyor musunuz? Maraş dondurması nasıl bu kadar lezzetli olabiliyor ya da salep bu tat ve aromasını nereden buluyor? Her ikisinin de özünde bir orkide türünün varlığından söz edeceğim. Evet yanlış duymadınız. Sevginin simgesi olan nadir çiçeklerden birisi olarak bildiğimiz ve çok bulunan türlerini bile çiçekçilerden en az 100 ytl ye temin ettiğimiz orkideleri yiyip içiyoruz. Hem de pervasizca...


Tüm değerlerimizi yok ettiğimiz gibi nadir bulunan ve ülkemizde bir çok çeşidi yetişen orkide türlerinden salep orkidesini de dondurma ve salep yapmak için katlediyoruz. Dünyada koruma altına alınan bu bitki ülkemizin de taraf olduğu CİTES (Nesli tehlike altında olan hayvan ve bitki türlerinin uluslararası ticaretine ilişkin sözleşme)isimli uluslararası anlaşmaya göre toplanması ve satılması yasaktır.

Ama bunu kim biliyor? hani ormanlık bir alanda elinde iki tane orkide yumrusu bulunan bir kişiyi yurt dışında 2 yıl hapse atarlar da ülkemizde cebinden uyuşturucu ya da silah çıkmadığı sürece bir sorun olacağını sanmıyorum. Bunun canlı örneğini ülkemizin çeşitli yörelerinde görmek de mümkün. Belirli yörelerde "salepçiler" diye isim bile takılmış bu yasadışı işi yapanlara. Bunlar salep orkidelerinin bulunduğu yörelere gidip ortalığı talan edip dönüyorlar. Yöre halkı orkidenin toplanışından değil ama çayır ve otlaklarının talan edilip delikler açılmasından huzursuz oluyor tabiki.

Orkideler büyük çapalarla iki yumrusu ile beraber topraktan sökülüp, daha açık renkli olan ve genellikle gelecek neslin oluşacağı yeni yumru, içimlik salep üretimi için alınmaktadır. O yılın üretimi eski yumru üzerindeki genellikle çiçek açmaya başlamış bitki ise gelişigüzel atılmaktadır. Bu durum orkide için ölüm demektir.

Bir kilo salep üretmek için yaklaşık 1000 ila 4000 yumru kullanılmaktadır. Türkiye’de yılda yaklaşık 45 ton salep üretildiği tahmin edilmektedir. Bu da, topraktan sökülen yıllık orkide miktarının 45-180 milyon yumru gibi bir sayıya ulaşması demektir. Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı 1974 yılında salebe en azından ihraç yasağı koymasına rağmen bu yasak maalesef yeterince uygulanamamaktadır.

Orkidelerin bu şekilde azalmasını engellemek için salep üretim ve ticaretinin kontrollü olarak yapılması gerekmektedir. Doğadan toplama şeklindeki bu tip üretime izin verilmemeli, kültüre alma imkanları araştırılmalıdır. Orkidelerin yok olmaması için daha duyarlı ve tutarlı koruma yöntemleri geliştirilmelidir. Orkideleri korumak açıktır ki, içimlik salebe ve salep tozuyla üretilen dondurmalara olan talebin azalmasıyla sağlanacaktır.

28 Ocak 2008

Amasra'ya Termik Santral

Kendimi bildim bileli göğsümü gere gere bahsettim senden. Gurur duyarak gösterdim fotoğraflarını. Her defasında doya doya bakmak için geldim sana ama aynı açlıkla ardıma bakarak geri döndüm. Yeşiline mavine doyamadan. Kızıl toprağına yüz sürdüm kokladım. Sıcakkanlı insanını özledim uzak diyarlarda. Hırçın denizinde yüzdüm güneşinin altında ve her defasında tek bir ayrık otuna bile zeval gelmesin diye özen gösterdim. Sevgimin ölçü birimi oldun.Çoğu zaman sevdiklerime şunu söyledim."Seni Amasra kadar seviyorum" Duydum ki ey sevgili!
Gül çehreni dumanlara saracak, mavi denizini zehire boyayacak, ılık yağmurlarına asitler katacak, balıkçılarını yasa boğacak, çiftçini elleri koynunda bırakacak celladını inşa ediyorlarmış.
Hep senden söz ederken masal prensesi benzetmesi yaparlardı.
Çocuklarımıza torunlarımıza seni masal gibi mi anlatacağız? Bir varmış-Bir yokmuş diye başlayarak...Biz seni yeterince koruyup kollayamadık.
Senin yuzune nasıl bakacagız?

18 Aralık 2007

MEĞER BİZ YANLIŞ BİLİYORMUŞUZ...


YAKAMOZ, (Bioluminicence)Türkçe okunuşu Biyoluminesans. Genellikle yanlış bilinen "Yakamoz" ayışığının suya, denize vuran yansıması değildir. Yakamoz bir canlıdır, latince ismi Noctiluca Milliaris olan bu canlı, bir biçimde ateş böceğinin denizde yaşayan versiyonudur. Luminisens maddesini vücudunda barındıran bu canlıya dokunulduğunda bir ışık saçar. Bu canlı bir planktondur, yani milimetrik boyutlarda bir canlıdır. Bunlardan milyonlarcası bir araya geldiğinde geceleri bir kayık geçerken, veya bir balık sürüsü geçtiğinde bu canlılara çarparak ışık çıkartmalarına neden olurlar.O yüzden balıkçı sandallarında yüksek bir direk ve bu direğin ucunda oturulacak bir yer vardır. Gırgır motorlarının köprülerinin çok katlı ve en üst kattan bile kumanda edilebiliyor olmalarının bir sebebi de budur. Balıkçılardan biri buraya oturarak ay olmayan geceleri balıkların yakamoz yaparak geçtikleri yolları görüp dümenciyi oraya yönlendirirler veya doğrudan kendileri tekneye (gemiye) kumanda eder. O yüzden Lüfer avlarken Lüks ışığı kullanılır, ışık balık gelsin diye değil misinanın değdiği, yakamozların çıkardığı ışıktan Lüfer korkmasın diye Lüks ışığı ile yakamoz ışığını öldürmek için kullanılır.Kelimeleri harcarken yanlışlara düşmeyelim. Esasında Yakamoz (eğer göreniniz varsa bilir) olağan üstü bir şeydir, Yakamoz olduğunda denizde uzun floresan lambalar yanıyormuş gibi olur. Ama bunun için ay ışığı olmaması gerekir. Ay ışığında (daha baskın olduğu için) göremezsiniz. O kadar muhteşemdir ki, o anda tüm romantizm biter sanki uzaylılar gelmiş gibi denize yönelirsiniz. Birde Yakamozlu ve Ay ışıksız gecelerde denize girince pırıl pırıl uzaylı gibi olursunuz. Özellikle gece dalışlarında (scuba) dalış sonrası su yüzeyine çıkınca yakamozlar binlerce yıldız halinde parmaklarınızın arasından büyüleyici biçimde geçerler.

Sayın Aydın Yardım'a ve Bülent Artüz'e teşekkürlerimizle
DENİZCE sitesinden alıntıdır.

KARINCA YUMURTASI YAĞI

Yaşlılardan, duyanlarınız var mı bilmiyorum.Eskiden küçük çocukların koltukaltı, bacak gibi kıl çıkacak olan bölgelerine karınca yumurtası sürerlermiş.Adına kocakarı ilaçları dense de bir çoğunun kimyasal yapısı incelendiğinde mutlaka yararlı olacak bir etken maddesi olduğu görülüyor.Kocakarı ilaçları aklanıyor galiba İade-i İtibar:))
Buna benzer bir anlatımı da ben aktarayım ilk ağızdan.
Eşimin Babaannesi ile -ki 102 yaş civarında şu an- bu kocakarı ilaçlarına olan merakım dolayısı ile çok konuşmalar yaparım.Günlük konuşmalarında hani bizim
"bulunmaz hint kumaşı sanki" deyimini kullandığımız yerlerde O,"Sanki Timya Otu" tanımlamasını yapıyordu.Timya otunun ne olduğunu sorduğumda şöyle bir cevapla karşılaştım.Biz gençliğimizde orakla ot biçerken görmeden küçük kertenkelelerin de kuyruklarını keserdik yanlışlıkla sonra ot biçmeyi bırakıp düşerdik yaralı hayvanın peşine onu takip ederdik.Hangi ottan yerse o timyadır.O otu toplar yaralara kesiklere kullanırdık ama az bulunurdu o ot.
Gördüğünüz gibi eski insanlar bunları durduk yerde biyerlerinden uydurup yapmamış bu ilaçları onların labaratuarları doğa,yol göstericileri ise içgüdüsel olarak hareket eden hayvanlar olmuş.Her hayvanın yapısı insana uygun olmasa da bu ve buna benzer yöntemler uygulanmış işte yorum sizin diyerek gelelim Karınca yumurtası yağına.
Bu yağ küçüklerde olduğu kadar büyüklerde de etkiliymiş.Kılların kökünden ağda ya da cımbız tarzı bir yöntemle alınmasından hemen sonra 3-4 gece yatmadan önce o bölgelere yağı sürerek iyice yediriyorsunuz.Bir daha ki kıl alma işleminden sonra yine aynı yöntemi uyguluyorsunuz ta ki kıllar yok olana kadar
Bayanların kulağına hoş geldigine eminim.Denenmeyen yöntem bırakmadık.Ne epilatörler aldık.Ne lazer tedavileri uyguladık ne paralar döktük malumunuz.
Hemen belirteyim ürün sağlık bakanlığından onaylı değil.İran ve suriyede üretiliyor ancak ülkenin her yerinde aktarlarda bulmak mümkün.Bazı yerlerde sahteleri de varmış duyumunu aldım.Fiyatı 8ytl ile 25 ytl arasında talebin yoğunluğuna göre değişiyor.Yani ucuz olan sahte pahalısı gerçek diye bir kanıya varmayın.Kadınlar Kulübünün üyelerinden bir çoğu bunu denemiş. Kişiye göre ve kılın yapısına göre değişse de ilk seanslardan itibaren gözle görülen bir seyrelme,kıllarda zayıflama ve kılın geç çıkması gibi sonuçlara varılmış
Ne dersiniz? Denemeye değer mi?

17 Kasım 2007

HUZUR


Huzur nasıl bir şey anne?

Gecelerin kulağına fısıldamak mı derdini?

Dağlarda bulmak mı dersin

Söyledikçe dinlediğin sesini.

Huzur nasıl bir şey anne?

Gizlice ağlamak mı?

Çınarların serinliğinde midir yoksa

Rahat uyu diye uğurlanan,

Dönülmez yola çıkmak mı?

TOHUM


Sancılı kıvranışlar sardı mı bedeni,
Her nefeste acı çekersin.
Geçmez zindan karası zamanlar.
Son bir çığlıkla,
Benliğinden yeni bir ben doğsun istersin.
Söyle tohum!
Çeperini yırtıp,
Gün ışığına çıkarken,
Daha çok mu acı çekersin?